Rechtsbijstand verzekering: wanneer betaalt ie je advocaat?

Je ex weigert de alimentatie te betalen, je werkgever ontsaat je onterecht, of de buurman zaagt al maanden elke zondag om 7 uur 's ochtends. Je denkt: gelukkig heb ik een rechtsbijstandverzekering. Maar dan krijg je te horen dat je zaak 'niet gedekt' is. Hoe kan dat nou?

Rechtsbijstandverzekeraars zijn kampioen in het vinden van redenen waarom ze niet hoeven te betalen. Dat klinkt cynisch, maar het is wel de realiteit. Ze verdienen namelijk geld door premies te innen, niet door advocaten te betalen. Daarom is het belangrijk dat je precies weet wanneer je wel en niet gedekt bent.

Deze zaken zijn meestal wél gedekt

De meeste rechtsbijstandverzekeringen dekken arbeidsrecht geschillen. Denk aan ontslag, discriminatie, of ruzie over je salaris. Ook consumentengeschillen vallen er vaak onder: problemen met webshops, garagehouders, of vakantiereizen die in het water vallen.

Verkeersongelukken zijn bijna altijd gedekt, net als buren- en huurgeschillen. Ook familierechtelijke kwesties zoals echtscheiding of voogdijzaken vallen meestal onder je dekking. En als je een letselschade hebt door andermans schuld, dan betaalt je rechtsbijstandverzekeraar meestal ook de advocaat.

Hier zeggen ze vaak nee tegen

Strafzaken zijn meestal uitgesloten. Ben je opgepakt voor rijden onder invloed? Dan mag je zelf een advocaat betalen. Ook zaken die al speelden voordat je de verzekering afsloot, zijn uitgesloten. Je kunt dus niet vandaag een verzekering afsluiten en morgen claimen voor een probleem dat al maanden loopt.

Zakelijke geschillen zijn vaak niet gedekt als je zelfstandige bent. En belastingzaken? Vergeet het maar. De meeste verzekeraars vinden dat je eigen schuld als je problemen hebt met de Belastingdienst. Ook incassozaken en schulden worden meestal niet gedekt - tenzij je onterecht wordt aangeklaagd.

De vervelende spelregels

Er zit bijna altijd een wachttijd op je rechtsbijstandverzekering. Vaak drie maanden, soms zelfs een jaar. In die periode kun je dus geen beroep doen op je verzekering. Dit voorkomt dat mensen alleen een verzekering afsluiten als ze al problemen hebben.

Ook hebben de meeste verzekeraars een eigen risico. Dat betekent dat je de eerste €150 tot €500 zelf betaalt. En let op: sommige verzekeraars hanteren een 'redelijkheidsvereiste'. Zij bepalen of je zaak redelijke kans van slagen heeft. Vinden ze van niet, dan krijg je geen advocaat betaald.

Wat als je verzekeraar nee zegt?

Ga niet meteen akkoord met een weigering. Vraag altijd om een schriftelijke onderbouwing. Waarom precies is je zaak niet gedekt? Welk artikel in de voorwaarden gebruiken ze als reden? Veel verzekeraars hopen dat je het erbij laat zitten na een telefonische weigering.

Je kunt bezwaar maken tegen de beslissing. Dit moet meestal binnen een bepaalde termijn, vaak 30 dagen. Leg uit waarom je het niet eens bent met de weigering en lever bewijs aan dat je zaak wel gedekt zou moeten zijn. Apps zoals PayWatch kunnen helpen bij het organiseren van je administratie en het bijhouden van deadlines.

Alternatieve juridische hulp

Geen rechtsbijstandverzekering of weigert je verzekeraar? Er zijn alternatieven. Het Juridisch Loket geeft gratis advies bij veel juridische vragen. Voor mensen met een laag inkomen bestaat er gesubsidieerde rechtshulp. Ook veel vakbonden hebben juridische dienstverlening voor hun leden.

Sommige advocaten werken op 'no cure, no pay' basis. Dat betekent dat je alleen betaalt als je zaak wordt gewonnen. En bij letselschades kun je vaak rechtshulp krijgen die uit de schadevergoeding wordt betaald.

Tips voor het afsluiten

Lees de voorwaarden voordat je een rechtsbijstandverzekering afsluit. Niet alleen de folder, maar echt de kleine lettertjes. Kijk vooral naar uitsluitingen en wachttijden. Sommige verzekeraars hebben bijvoorbeeld langere wachttijden voor arbeidsrecht of huurgeschillen.

Vergelijk ook de eigen risico's en maximale vergoedingen. Wat heeft het voor zin om €200 per jaar te betalen als je bij elke zaak €500 eigen risico hebt? En sommige verzekeraars vergoeden maar €5.000 per zaak, terwijl anderen tot €50.000 gaan.

Wat je vandaag kunt doen

Check je huidige rechtsbijstandverzekering. Weet je wat er wel en niet gedekt is? Bewaar de voorwaarden ergens waar je ze kunt vinden. En heb je een lopend juridisch geschil? Neem dan contact op met je verzekeraar voordat je zelf een advocaat inschakelt. Veel verzekeraars eisen dat je eerst hun toestemming vraagt.