Betalingsregeling gemist: dit gebeurt er nu

Eén gemiste termijn, en de hele schuld is meteen opeisbaar

Stel: je hebt een betalingsregeling van 45 euro per maand getroffen met een incassobureau voor een schuld van 540 euro bij Ziggo. Vijf termijnen gaat het goed. Bij de zesde vergeet je het, of je rekening staat net rood. Twee dagen later ligt er een brief op de mat waarin staat dat de resterende 270 euro in één keer opeisbaar is, plus nieuwe incassokosten erbovenop.

Dat voelt als straf op iets kleins, maar het is precies wat er in bijna elke schriftelijke regeling staat. Niet als kleine lettertjes verstopt, maar gewoon zwart op wit. Je hebt getekend voor stipte betaling, en bij één misser vervalt de coulance.

Wat staat er eigenlijk in het kleine lettertje?

De meeste betalingsregelingen bevatten een zogeheten vervalbeding of verzuimclausule. Zodra je een termijn niet op tijd betaalt, treedt automatisch verzuim in volgens artikel 6:83 van het Burgerlijk Wetboek, en wordt de resterende schuld direct opeisbaar. Je hoeft daarvoor niet eerst in gebreke te worden gesteld, want dat recht heb je vaak al bij het tekenen van de regeling weggegeven.

Bij een betalingsregeling via een incassobureau is dit vrijwel altijd zo geregeld. Het bureau wil zekerheid dat je meewerkt, en heeft geen zin om iedere maand achter je aan te bellen. Vandaar die harde stok achter de deur.

Formeel of informeel: het scheelt nogal wat

Er zit een groot verschil tussen een regeling die je zelf hebt afgesproken met een incassobureau en een regeling die is vastgelegd na een vonnis van de rechter. In het eerste geval betekent een gemiste termijn meestal dat het dossier weer overgaat naar het incassotraject, met nieuwe kosten volgens de Wet Incassokosten. Vervelend, maar nog te repareren.

In het tweede geval, als er al een vonnis ligt, heeft de schuldeiser al een executoriale titel. Dat betekent dat de gerechtsdeurwaarder niet meer terug hoeft naar de rechter om beslag te leggen. Eén gemiste termijn kan dan rechtstreeks leiden tot loonbeslag of beslag op je bankrekening, zonder nieuwe procedure. Wij schreven eerder uitgebreid over beslag op salaris en hoeveel een deurwaarder daadwerkelijk mag inhouden.

Een voorbeeld uit de praktijk

Een cliënte van SchuldHulpMaatje in Rotterdam had een regeling van 60 euro per maand getroffen voor een zorgverzekeringsschuld van 890 euro. Toen haar uitkering een maand later kwam door een administratieve fout bij de gemeente, miste ze de termijn met vier dagen. Het incassobureau schreef direct de volledige 890 euro plus 15 procent kosten bij. Pas na een telefoontje en een schriftelijk bezwaar werd de oorspronkelijke regeling hersteld. Wie in Rotterdam vastloopt in zo'n traject, kan via de gemeentelijke schuldhulpverlening vaak sneller schakelen dan in een telefoongesprek met een callcenter.

Als je regeling via de gemeente of NVVK loopt

Loopt je traject via de gemeentelijke schuldhulpverlening of een lid van de NVVK, dan gelden strengere gedragsregels. Schuldeisers die zijn aangesloten bij de NVVK moeten zich houden aan een gedragscode die voorschrijft dat je eerst wordt gewaarschuwd voordat een regeling wordt beëindigd. Toch geldt ook hier: bij herhaaldelijk missen van termijnen, of bij een misser zonder overleg, kan het hele minnelijke traject worden stopgezet.

Dat is precies het scenario waar je vandaan wilt blijven, want daarna resteert vaak alleen nog de gang naar de rechtbank voor toelating tot de Wsnp, de wettelijke schuldsanering. Dat traject duurt gemiddeld drie jaar en heeft veel meer impact op je leven dan een paar maanden vertraging in een minnelijke regeling.

Wat je binnen 24 uur moet doen

Zodra je merkt dat je een termijn gaat missen, wacht dan niet tot de brief komt. Bel of mail dezelfde dag nog naar het incassobureau of de deurwaarder en leg uit wat er speelt. Vraag expliciet om coulance en laat vastleggen dat je in overleg bent, want een telefoontje zonder schriftelijke bevestiging telt in de praktijk vaak niet mee.

Het Juridisch Loket helpt gratis bij het opstellen van zo'n bericht en kan inschatten of het vervalbeding in jouw geval rechtsgeldig is. Soms is de clausule namelijk onduidelijk geformuleerd of ontbreekt een correcte ingebrekestelling, en dan kun je de plotselinge opeising alsnog aanvechten. We schreven eerder over hoe je dat aanpakt in het artikel over incassokosten aanvechten.

Waarom deze regelingen zo vaak stranden

Volgens cijfers van het CBS heeft een aanzienlijk deel van de huishoudens met risicovolle schulden een onregelmatig inkomen, denk aan flexwerk, uitkeringen met wisselende uitbetaaldata, of zzp-opdrachten die soms laat worden uitbetaald. Een vaste maandelijkse termijn past niet goed bij een onregelmatige geldstroom, en dat is precies waar het misgaat.

Wie überhaupt geen goed zicht heeft op wanneer geld binnenkomt en wanneer het weer weg moet, mist sneller een termijn dan iemand die zijn cashflow scherp in de gaten houdt. Een overzicht van inkomsten en vaste lasten voorkomt niet dat je inkomen laat komt, maar het voorkomt wel dat je er te laat achter komt.

Hoe je dit voortaan voorkomt

Zet de vervaldatum van je regeling niet alleen in je hoofd, maar ook in een systeem dat je actief waarschuwt. Een maandbudget waarin je vaste lasten en regelingen naast je inkomsten staan, laat direct zien of er een gat valt voordat het te laat is. Koppel daarnaast je mailbox zodat binnenkomende aanmaningen niet wegzakken tussen reclame en nieuwsbrieven, iets wat de e-mail scanner van PayWatch automatisch doet.

Wonen in Utrecht en zoek je iemand die meekijkt zonder oordeel? De gemeentelijke schuldhulpverlening in Utrecht werkt samen met vrijwilligersorganisaties die je kunnen helpen bij het herstructureren van een regeling die net is misgelopen, voordat het bij een deurwaarder terechtkomt.

Wat als het al te laat is en de deurwaarder al beslag heeft aangekondigd

Ook dan is niet alles verloren. Een deurwaarder is wettelijk verplicht rekening te houden met de beslagvrije voet, het deel van je inkomen dat altijd bij jou moet blijven om van te leven. Vraag altijd om een herberekening als je denkt dat deze te laag is vastgesteld, want fouten hierin komen vaker voor dan je zou denken. Ons eerdere artikel over betalingsregeling treffen bevat een voorbeeldscript dat je ook kunt gebruiken om een tweede kans te vragen na een misser.

Drie stappen die je vandaag nog kunt zetten

Bel of mail vandaag nog het incassobureau of de deurwaarder als je weet dat een termijn dreigt te missen, en vraag om schriftelijke bevestiging van eventueel uitstel. Zet je vaste lasten en regelingen in één overzicht zodat je nooit meer wordt verrast door een vervaldatum die je over het hoofd zag. En als het traject al is stopgezet, neem dan binnen een week contact op met het Juridisch Loket of de gemeentelijke schuldhulpverlening, want hoe eerder je reageert, hoe groter de kans dat de oorspronkelijke regeling wordt hersteld in plaats van dat de volledige schuld in één keer wordt opgeëist.